काठमाडौं, असोज २ । पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालमा पनि फ्याटी लिभरको समस्या तीव्र रूपमा बढ्दै गएको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । लिभरका कोषहरूमा आवश्यकभन्दा बढी बोसो जम्दा यो समस्या देखा पर्छ ।
प्रारम्भमा थकान, पेट भारी हुने अथवा कमजोरीजस्ता हल्का लक्षण मात्र देखिन्छन् । तर समयमै नियन्त्रण नगरेमा यो समस्या लिभर सिरोसिस, मधुमेह तथा मुटु रोग जस्ता गम्भीर रोगमा परिणत हुन सक्छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार फ्याटी लिभरको मुख्य कारण अस्वस्थ जीवनशैली, अत्यधिक मदिरा सेवन, मोटोपना तथा मधुमेह हो । प्रारम्भमा प्रायः लक्षण नदेखिने भएकाले धेरैले बेवास्ता गर्ने गर्छन् । तर जीवनशैलीमै सुधार ल्याएर, स्वस्थ आहार अपनाएर र नियमित व्यायाम गरेर यसलाई घटाउन सकिन्छ ।
अध्ययनले देखाएको छ भने केही तरकारीहरूको सेवनले करिब तीन महिनामै यो समस्यामा सुधार ल्याउन सक्छ । पालुङ्गो, ब्रोकली, ब्रसेल्स स्प्राउट्स (सानो गोलो कोबी), केल (एक प्रकारको साग) तथा गाजरलाई खानपिनमा समावेश गर्दा लिभर स्वस्थ रहन्छ र बोसो जम्मा हुने क्रम घट्छ ।
– पालुङ्गोमा पाइने भिटामिन इ तथा सीले लिभरलाई क्षति हुनबाट जोगाउँछ र इन्सुलिन संवेदनशीलता बढाउँछ ।
– ब्रोकाउलीमा हुने ग्लुकोसिनोलेट्सले लिभर डिटोक्स गर्छ र बोसो घटाउँछ ।
– ब्रसेल्स स्प्राउट्समा पाइने इन्डोल तत्वले लिभर एन्जाइम सन्तुलनमा मद्दत गर्छ ।
– केलमा पाइने म्याग्नेसियम र एन्टिअक्सिडेन्टले लिभरको सुजन कम गर्छ ।
– गाजरमा हुने बीटा–क्यारोटिन भिटामिन ए मा परिणत भएर लिभरका कोषहरूको मर्मत गर्छ ।
चिकित्सकहरूले भनेका छन्– ‘फ्याटी लिभर कुनै सामान्य समस्या होइन । यदि समयमै ध्यान दिइएन भने यसले जीवनलाई खतरामा पार्न सक्छ । तर नियमित व्यायाम, सन्तुलित आहार तथा यी पाँच तरकारीलाई दैनिक खानामा समावेश गर्दा लिभर पुनः स्वस्थ बनाउन सकिन्छ ।’
Published Date: 18 September 2025
