काठमाडौं, असार १९ । नेपाली भान्सामा आलु अति नै सामान्य तरकारी हो । यद्यपि, स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले भने आलुको नियमित सेवनमा विचार पुर्याउनु पर्ने भएको छ । प्रायः हरेक घरमा दैनिक रूपमा उपभोग गरिने आलुलाई तरकारीको राजा पनि भनिन्छ । आलुको तरकारी, समोसा, फ्रेन्च फ्राइजदेखि कटलेट्स सम्ममा यसको प्रयोग व्यापक छ ।
तर, के आलु स्वास्थ्यका लागि साँच्चै सुरक्षित छ त ? कोलेस्ट्रोल र मुटु सम्बन्धी समस्याको बढ्दो दरसँगै यो प्रश्न उठेको छ ।
कोलेस्ट्रोल बढ्दो खतरा
विशेषज्ञहरूका अनुसार, कोलेस्ट्रोल त्यस्तो अवस्था हो जसमा रगतमा बोसोको मात्रा बढ्छ, जसले हार्ट अट्याक, ब्लकेज अथवा स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ । धेरै मानिसहरू के सोच्छन् भने आलु वोसोयुक्त हुन्छ, तर यथार्थ फरक छ ।
प्राकृतिक आलुमा छैन कोलेस्ट्रोल
पोषणविद्हरू भन्छन्– ‘उमालिएको अथवा पोलेको सादा आलुमा कोलेस्ट्रोल हुँदैन । यसमा कार्बोहाइड्रेट्स, फाइबर, पोटासियम, भिटामिन सि र बि सिक्स पाइन्छ, जसले शरीरलाई ऊर्जा दिन्छ र पाचन प्रणालीलाई सुदृढ बनाउँछ ।
तर, जब आलु तेलमा तारेको अथवा बटर, क्रिम र चीजसँग मिसाएर तयार गरिन्छ, तब यो अप्रत्यक्ष रूपमा कोलेस्ट्रोलको स्तर बढाउन सक्ने खतरा हुन्छ ।
उच्च कोलेस्ट्रोल भएका बिरामीहरूका लागि सुझाव
पोषणविद्हरू भन्छन्– ‘डाइटबाट आलु पूर्ण रूपमा हटाउनु आवश्यक छैन, तर यसलाई स्वस्थ तरिकाले तयार गर्नु महत्त्वपूर्ण छ ।’
उमालेको अथवा पोलिएको आलु उपयुक्त
आलु बोक्रासहित खाँदा फाइबर मिल्छ, त्यसैले आलुलाई साइड डिशको रूपमा सीमित मात्रामा सेवन गर्नु पर्छ । आलुलाई कम तेल र मसालामा पकाउनु पर्छ । ओलिभ तेल र ताजा मसाला प्रयोग गर्नु पर्छ ।
कस्तो अवस्थामा आलु हानिकारक हुन्छ ?
समोसा, फ्रेन्च फ्राइज, पकौडा अथवा आलु टिक्कीजस्ता डीप फ्राइ गरिएको आलु प्याकेटमा पाइने आलु चिप्स र प्रोसेस्ड स्न्याक्स
चीज, क्रिम वा मेयोनीजसहितको आलु यी सबै प्रकारका तयारीले कोलेस्ट्रोल स्तर उच्च बनाउन सक्छ, जसले हृदय स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पार्न सक्छ ।
पोषणविद्हरूको अनुसार, आलु स्वयंमा हानिकारक होइन । तर, त्यसलाई कसरी पकाइन्छ ? र कति मात्रामा खाइन्छ ? भन्ने कुरामा ध्यान दिनु आवश्यक छ । यदि सही तरिकाले पकाइएर सन्तुलित मात्रामा खाइयो भने, आलु दैनिक उर्जाको एक राम्रो स्रोत बन्न सक्छ ।
डाइटिसियनको सल्लाहअनुसार डाइटमा आलु समावेश गर्दा, स्वास्थ्य र स्वाद दुबैमा सन्तुलन कायम गर्न सकिन्छ ।
