काठमाडौँ, जेठ २७ । मही स्वास्थ्यका लागि निकै फाइदाजनक पेय पदार्थ हो, विशेष गरी गर्मी मौसममा। यसमा हुने पोषक तत्वले पाचन प्रणाली र समग्र शरीरलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्दछ।
महीले शरीरमा रगतको कमी, पानीको कमी तथा कमजोरी हुनबाट जोगाउँछ। भोक नलाग्ने (रुचि कम हुने) समस्या भएका व्यक्तिले मही सेवन गरेमा फाइदा पुग्छ।
पोषणविद् डा. अरुणा उप्रेतीका अनुसार गर्मीमा शरीरमा पानीको कमी हुने र पाचन प्रणाली कमजोर हुने सम्भावना बढ्छ। यस्तो अवस्थामा मही अत्यन्त उपयोगी हुन्छ, किनकि यसले शरीरलाई चिसो राख्नुका साथै पाचन प्रक्रियालाई सहज बनाउँछ।
गर्मीमा मही सेवनका मुख्य फाइदाहरू:
१. शरीरलाई चिसो राख्छ:
मही प्राकृतिक रूपमा चिसो गुण भएको पेय हो। यसले गर्मीका कारण बढ्ने शरीरको तापक्रमलाई सन्तुलनमा राख्न मद्दत गर्छ।
२. डिहाइड्रेसनबाट जोगाउँछ:
गर्मीमा पसिना धेरै आउँदा शरीरबाट पानी र इलेक्ट्रोलाइट्स घट्छ। महीले शरीरमा पानीको मात्रा सन्तुलनमा राख्न सहयोग गर्छ।
३. पाचन प्रणालीमा सुधार गर्छ:
‘महीमा पाइने प्रोबायोटिक्सले आन्द्रालाई स्वस्थ राख्छ,’ डा. उप्रेती भन्छिन्। यसले ग्यास, अपच र एसिडिटी जस्ता समस्या कम गर्छ।
४. ऊर्जा प्रदान गर्छ:
हल्का र पौष्टिक पेय भएकाले महीले शरीरलाई तुरुन्त ऊर्जा दिन्छ, तर पेट भारी भएको महसुस गराउँदैन।
५. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ:
महीमा रहेका स्वस्थ ब्याक्टेरियाले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता (इम्युन सिस्टम) बलियो बनाउन सहयोग पुर्याउँछन्।
६. तौल नियन्त्रणमा मद्दत गर्छ:
न्यून क्यालोरी र उच्च पौष्टिक गुणका कारण मही तौल घटाउन वा नियन्त्रणमा राख्न चाहनेहरूका लागि उपयोगी हुन्छ।
कसरी सेवन गर्ने?
दैनिक खाना खाएपछि एक गिलास मही सेवन गर्नु राम्रो मानिन्छ।
स्वादका लागि भुटेको जिराको धुलो, बिरे नुन वा पुदिना मिसाउन सकिन्छ।
अत्यधिक चिसो (फ्रिजको) बनाएर खानु भन्दा सामान्य तापक्रममा सेवन गर्नु स्वास्थ्यका लागि बढी उपयुक्त हुन्छ।
निष्कर्ष
गर्मी मौसममा मही एक सरल, सस्तो र प्रभावकारी स्वास्थ्यवर्धक पेय हो। यसको नियमित सेवनले शरीरलाई ताजा, हाइड्रेटेड र स्वस्थ राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
Published Date: 10 June 2026
