विश्व अर्थतन्त्रमा देखिएको अनिश्चितताका कारण सुनको भाउ आकाशिंदै

काठमाडौं, वैशाख २२ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले बिहीबार सुनको भाउ प्रतितोला १११ हजार ८ सय रुपैयाँ तोकेको छ ।

अघिल्लो साता सुनको भाउ तोलामा एक लाख ९ हजार ६ सय रुपैयाँले बढेर २ हजार २ सय रुपैयाँ पुगेको थियो । बिहीबार मात्रै प्रतितोला १२ सय रुपैयाँले मूल्य बढेको छ ।

महासंघले आन्तरिक बजारमा सुन र चाँदीको मूल्य निर्धारण गर्ने मुख्य निर्धारक अन्तर्राष्ट्रिय बजार मूल्य अनुरूप दैनिक सुनको मूल्य निर्धारण गर्छ। फेनेगोसिडाका अनुसार अमेरिकी फेडरल रिजर्भले लगातार बढाएको ब्याजदरका कारण विश्व अर्थतन्त्रमा बढ्दो अनिश्चितताका कारण पछिल्ला दिनमा सुनको भाउ बढेको हो ।

महासंघका पूर्वअध्यक्ष तेजरत्न शाक्यले विश्व अर्थतन्त्रमा देखिएको अनिश्चितताका कारण सुनको भाउ बढेको बताए । उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनलाई लगानीकर्ताले सुरक्षित स्थानका रूपमा लिने भएकाले लगानीकर्ताले अनिश्चितताको अनुमान गरेमा यसको माग बढ्छ ।

मार्च २०२२ देखि, यूएस फेडरल रिजर्भले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा मूल्यवृद्धि नियन्त्रण गर्न उद्धृत गर्दै क्रमशः नौ पटक ब्याज दर बढायो। हालै अमेरिकी मौद्रिक प्राधिकरणले ब्याजदर ०.२५ प्रतिशतले बढाएर ५.२५ प्रतिशत पुर्याएको छ ।

युएस फेडरल रिजर्भले प्रति औंस $ २,०७२.१९ मा आफ्नो दर वृद्धिको संकेत गरेपछि उच्च आर्थिक जोखिमले सुरक्षित-हेभन बुलियनको लागि बलियो मागलाई इन्धन गरेको देखिन्छ।

सन् २०२२ को फेब्रुअरीमा रुस-युक्रेन युद्ध सुरु भएपछि सुनको मूल्य गत वर्षमा बढ्न थालेको थियो। पछिल्लो एक वर्षमा यो बहुमूल्य धातु प्रतितोला १४ हजार ६ सय रुपैयाँले महँगो भएको थियो। २०२३ मे ४ मा सुनको भाउ प्रतितोला ९७ हजार २०० रुपैयाँ थियो भने अक्टोबरमा प्रतितोला ९३ हजार १ सय रुपैयाँमा झरेको थियो ।

बिहेको सिजन चलिरहँदा पनि बढ्दो मूल्यले सुनको आन्तरिक मागमा असर गरेको छ । सुनको भाउले बेलाबेलामा कीर्तिमानी महँगो बनाएपछि माग ह्वात्तै घटेको व्यवसायीहरु बताउँछन् ।

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो आठ महिनामा चैत मसान्तसम्म सुन आयात २२ दशमलव ५१ प्रतिशतले घटेर ४० अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ पुगेको भन्सार विभागको अभिलेखले देखाएको छ । नेपालले धेरैजसो सुन दुबई, टर्की र स्विट्जरल्याण्डबाट आयात गरिन्छ।