भक्तपुर, साउन २० । सातामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने व्यवस्थाको प्रभाव स्वास्थ्य सेवामा समेत देखिन थालेको छ। लगातार दुई दिन ओपीडी सेवा प्रभावित भएपछि अस्पताल खुलेको दिन बिरामीको चाप एकैपटक बढ्दा अस्पतालको सेवा व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्न थालेको छ।
यसको पछिल्लो उदाहरण भक्तपुर अस्पतालमा देखिएको छ। अस्पतालको ओपीडी टिकट काउन्टरमा बिरामी तथा सेवाग्राहीको अत्यधिक भीड बढेपछि भनाभन तथा हात हालाहालको अवस्थासमेत सिर्जना भएको छ। टिकट लिने क्रममा आफ्नो पालो मिचिएको भन्दै सेवाग्राहीबीच विवाद बढेपछि केही समय अस्पताल परिसरको वातावरण तनावपूर्ण बनेको थियो।
बिरामीको उपचारका लागि बिहानैदेखि अस्पताल पुगेका सेवाग्राही टिकट काउन्टरमा लामो समयसम्म पालो कुर्न बाध्य भएका थिए। लामो प्रतीक्षा, भीड र सेवा लिन हतारिएका सेवाग्राहीबीच उत्पन्न तनाव अन्ततः विवादमा परिणत भएको हो।
भक्तपुर अस्पतालमा सामान्य दिनको तुलनामा बिदापछि बिरामीको चाप बढ्ने गरेको देखिन्छ। दुई दिन ओपीडी सेवा नियमित रूपमा सञ्चालन नहुँदा त्यस अवधिमा उपचारका लागि आउन नसकेका बिरामीहरू एकै दिन अस्पताल पुग्ने अवस्था बनेको छ। त्यसको प्रत्यक्ष असर टिकट काउन्टरदेखि चिकित्सकको ओपीडी, प्रयोगशाला, फार्मेसी तथा अन्य सेवामा पर्ने गरेको छ।
स्वास्थ्य सेवामा कार्यरत चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई पर्याप्त आराम र बिदा आवश्यक भए पनि अस्पतालजस्तो अत्यावश्यक सेवा क्षेत्रमा बिदा व्यवस्थापन गर्दा बिरामीको चापलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
यसअघि पनि सातामा दुई दिन बिदापछि काठमाडौंका ठूला सरकारी अस्पतालमा ओपीडी टिकट काउन्टरमा अत्यधिक भीड देखिएको समाचार सार्वजनिक भएका थिए। वीर अस्पतालमा दुई दिनको बिदापछि ओपीडीमा बिरामीको संख्या ह्वात्तै बढ्दा टिकट लिन घण्टौँ लाइन बस्नुपर्ने अवस्था देखिएको थियो। चिकित्सकहरूले लगातार दुई दिन ओपीडी बन्द हुँदा बिरामीको चाप एकै दिन केन्द्रित हुने र त्यसले उपचार प्रणालीमै थप दबाब सिर्जना गर्ने बताएका थिए।
भक्तपुर अस्पतालको आधिकारिक विवरणअनुसार अस्पतालले नियमित ओपीडीसहित प्रयोगशाला, आकस्मिक सेवा, आईसीयू/एचडीयू/एनआईसीयू, एक्स–रे, दन्तलगायत विभिन्न सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
स्वास्थ्य सेवा जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा सेवाग्राहीको चाप व्यवस्थापन गर्न अस्पतालले टिकट वितरण प्रणालीलाई व्यवस्थित गर्ने, भीडअनुसार थप काउन्टर सञ्चालन गर्ने, ज्येष्ठ नागरिक तथा अशक्त बिरामीका लागि छुट्टै व्यवस्था गर्ने र बिदापछि हुने अतिरिक्त चापलाई पूर्वानुमान गरी जनशक्ति परिचालन गर्ने विषयमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
बिरामी उपचारका लागि अस्पताल पुग्दा उपचार पाउनुअघि नै टिकट काउन्टरमा हुने भीड र विवादको सामना गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुनु स्वास्थ्य सेवा व्यवस्थापनका लागि गम्भीर विषय हो। दुई दिनको बिदाले स्वास्थ्यकर्मीलाई विश्रामको अवसर दिए पनि त्यसको व्यवस्थापन प्रभावकारी हुन नसके बिरामीमाथि थप सास्ती पर्ने देखिएको छ।
भक्तपुर अस्पतालको टिकट काउन्टरमा देखिएको पछिल्लो घटनाले पनि स्वास्थ्य क्षेत्रमा बिदा व्यवस्थापनसँगै बिरामीको चाप व्यवस्थापनलाई समान प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएको छ।
