भक्तपुर, जेठ २५ । भक्तपुर सदियौँदेखि संस्कृति, जात्रा, पर्व र परम्पराको सहरका रूपमा परिचित रहँदै आएको छ । प्रत्येक वर्ष भक्तपुर नगरपालिकाले गर्दै आएको विद्यालयस्तरीय र अन्तर नगरपालिका तथा विभिन्न क्लब र संस्थाद्वारा आयोजित खेलकुद प्रतियोगिताहरूले भक्तपुरलाई खेलकुदमय सहरका रूपमा पनि स्थापित गर्दै लगेका छन् । यही क्रममा भक्तपुर युवा टीमको आयोजनामा २०८३ जेठ ६ गतेदेखि १६ गतेसम्म सञ्चालन भएको भक्तपुर नगरपालिका अन्तर वडा फुटसल प्रतियोगिता २०८३ ले भक्तपुरको खेलकुद इतिहासमा नयाँ अध्याय थपेको छ ।
दश दिनसम्म सञ्चालन भएको यस प्रतियोगिताले खेलकुद केवल प्रतिस्पर्धा मात्र नभई समुदायलाई जोड्ने, युवालाई सकारात्मक दिशातर्फ प्रेरित गर्ने र सामाजिक एकता सुदृढ बनाउने माध्यम पनि हो भन्ने सन्देश दिएको छ । नगरका प्रत्येक वडाबाट एकएक टोलीको सहभागितामा लिग कम नकआउट प्रणालीमा सम्पन्न प्रतियोगिताले खेलाडी, दर्शक, आयोजक र स्थानीय समुदायबीच अभूतपूर्व उत्साह सिर्जना गर्यो ।
तस्वीरः जुना क्रियसन
फुटसलको बढ्दो लोकप्रियता
सन् १९३० मा उरूग्वेको मोन्टेभिडियोबाट सुरू भएको फुटसल खेल खुल्ला मैदानको अभाव र खराब मौसमका कारण फुटबल खेल्न समस्या भएपछि युवाहरूलाई बास्केटबल कोर्टमा खेल्न मिल्ने गरी शारीरिक शिक्षा शिक्षक जुआन कार्लोस सेरियानीले यसको नियम बनाएका थिए । यद्यपी नेपालमा फुटसलको लोकप्रियता तीव्र रूपमा बढिरहेको सन्दर्भमा भक्तपुरमा आयोजित यस प्रतियोगिताले फुटसलको भविष्यप्रति अझ आशावादी बनाएको छ । सामान्यतया इन्डोर खेलका रूपमा चिनिने फुटसललाई आयोजकले सहिद स्मृति खेलमैदानमा लाइटको व्यवस्थासहित साँझको समयमा सञ्चालन गर्नु आफैमा प्रशंसनीय प्रयास थियो । खुला मैदानमा आधुनिक शैलीमा प्रतियोगिता सञ्चालन गर्दा खेलाडी र दर्शक दुवैले नयाँ अनुभव प्राप्त गरे ।
मौसमले बारम्बार चुनौती दिए पनि खेलाडी, निर्णायक तथा आयोजकहरूले कुनै सम्झौता नगरी प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिए । वर्षाकाबीच छाता ओढेर प्याराफिटमा बसेका दर्शकहरूको उत्साहले खेलप्रतिको माया र समर्पण स्पष्ट देखाएको थियो ।
दर्शकको अभूतपूर्व सहभागिता
प्रतियोगिताभर करिब पचास हजार दर्शकले प्रत्यक्ष रूपमा खेल अवलोकन गरेको अनुमान गर्न सकिन्छ । दश दिनसम्म लगातार दर्शकहरूको उपस्थिति, खेलप्रतिको चासो र सहभागिताले प्रतियोगितालाई नगरकै प्रमुख आकर्षण बनायो ।
आजको डिजिटल युगमा अधिकांश युवा तथा सर्वसाधारण मोबाइल र सामाजिक सञ्जालमा सिमित भइरहेका बेला भक्तपुर युवा टीमले हजारौँ मानिसलाई मैदानसम्म ल्याउन सफल भएको छ । यस अर्थमा प्रतियोगिता खेलकुद कार्यक्रम मात्र नभई सामाजिक पुनर्मिलनको अवसरसमेत बनेको देखिन्छ ।
प्याराफिट भरिएपछि खेल हेर्न नपाएका दर्शकका लागि आयोजकको फेसबुक पेज, जनसञ्चार टेलिभिजन, भादगाउँ टेलिभिजन, भक्तपुररियन्सको फेसबुक पेज तथा विभिन्न सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मबाट प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको थियो । यसले प्रतियोगिताको पहुँच अझ व्यापक बनायो ।
खेलाडीको मनोबल बढाउने वातावरण
प्रतियोगिताका दौरान प्रत्येक दिन विभिन्न वडाका वडा अध्यक्षहरू स्वयम् उपस्थित भई खेल अवलोकन गर्नुले खेलाडीहरूको मनोबल उच्च बनाएको देखिन्थ्यो । वडा कार्यालयहरूले आफ्नो वडाबाट टोली सहभागिता गराउनु मात्र होइन, अन्य युवालाई पनि खेलकुदप्रति आकर्षित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेले ।
प्रत्येक खेलपछि उत्कृष्ट खेलाडीलाई नगद पुरस्कार र मायाको चिनो प्रदान गर्ने व्यवस्थाले खेलाडीहरूलाई थप प्रेरणा प्रदान गर्यो । प्रतियोगितामा बालक, युवा, वयस्क, ज्येष्ठ नागरिक तथा महिलाहरूको समान उत्साहजनक सहभागिता देखिनु यसको अर्को सकारात्मक पक्ष रह्यो ।
तस्वीरः जुना क्रियसन
सामाजिक सञ्जालमा सकारात्मक चर्चा
प्रतियोगिताले सामाजिक सञ्जालमा पनि व्यापक चर्चा पायो । सामाजिक सञ्जाल ‘भक्तपुरियन्स’ मा रूसेल शिल्पकारले लेखेका शब्दहरूले प्रतियोगिताको वास्तविक प्रभाव झल्काउँछन् । उनकाअनुसार सहिद स्मृति खेलमैदानमा देखिएको दर्शकहरूको उत्साह र भीडले यो केवल खेलकुद प्रतियोगिता नभई भक्तपुरमा थपिएको नयाँ उत्सवजस्तै अनुभूति दिलाएको थियो ।
उनले मैदानमा देखिएको सामूहिक रमाइलोपन, हाँसो, मनोरञ्जन, नेवारी बाजा र उत्सवमय वातावरणलाई भक्तपुरको मौलिक सांस्कृतिक परम्परासँग तुलना गरेका छन् । वास्तवमै, प्रतियोगिताले खेलकुदलाई उत्सवको स्वरूप दिन सफल भएको देखिन्छ ।
उत्कृष्ट फोटोग्राफी र साउण्ड सिष्टम
प्रतियोगिता अवधिभरको साउण्ड सिष्टम राम्रो रह्यो । कुनै अवरोध विना दशै दिन चलेको साउण्ड सिष्टम र प्रत्येक खेलमा कार्यक्रम सञ्चालकहरूले खेल र खेलको अवस्थाबारे दिइरहेको जानकारीले दर्शकहरू खेलबारे अनभिज्ञ हुन परेनन् । त्यसभन्दा पनि अझ उत्कृष्ट त प्रतियोगिता अवधिभर फोटो खिच्ने फोटोग्राफरहरूको फोटो रह्यो । प्रत्येक दिनको फोटो फोटोग्राफरहरूको आफ्नै फेसबुक पेज र आयोजकको फेसबुक पेजमा देख्न पाउँदा प्रतियोगिताको प्रचारप्रसार अझ बढी भएको देखिन्छ । दर्शकहरूले सामाजिक सञ्जालमा खेल हेरिराखेको आफ्नो फोटो देख्न पाउँदा खेल हेर्न अझ हौसिएको देखिन्छ ।
स्वयमसेवकको उत्तिकै सक्रियता
प्रतियोगिता अवधिभर स्वयम्सेवकको उत्तिकै सक्रियता देख्न सकिन्छ । आयोजकले खेलमैदानका साथै मैदान बाहिर र दर्शकहरू बस्ने प्याराफिटमा स्वयमसेवक, ठाउँठाउँमा सीसी क्यामेरा जडानले आयोजक सजग देखिन्छ भने भक्तपुर नगरपालिकाका नगर प्रहरी र महानगरीय प्रहरी परीसर भक्तपुरबाट सुरक्षाकर्मी खटाएर दर्शकहरूको सुरक्षाका साथै व्यवस्थापन गरेको देखिन्छ । खेल सक्नेवित्तिकै अर्को खेलको लागि खेलमैदान पुनः व्यवस्थापन गर्न स्वयम्सेवक मात्र होइन आयोजक टीमका पदाधिकारीहरू नै खटिएको देख्दा आयोजक खेलको विकासप्रति उत्तिकै अग्रगर देखिन्छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अनुभूति
मैदानको जालीमा प्रायोजक तथा सहयोगी संस्थाहरूका विज्ञापन, व्यवस्थित सञ्चालन, उद्घोषण, प्रकाश व्यवस्था तथा प्रतियोगिताको समग्र व्यवस्थापनले दर्शकहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रतियोगिता हेरेको अनुभूति गरायो ।
प्रत्येक दिनको फिफा गान तथा नेपालको राष्ट्रिय गान बजाएर खेलाडी र दर्शकमा राष्ट्रप्रतिको सम्मान अभिवृद्धि गरिनु अर्को सकारात्मक पक्ष रह्यो । आयोजक भक्तपुर युवा टीमको इतिहास समेटिएको गीतले पनि दर्शकलाई टीमको योगदानबारे जानकारी गराएको थियो ।
त्यसैगरी प्रत्येक खेलको नतिजा अनुमान गर्ने प्रतियोगिता सञ्चालन गरी आकर्षक पुरस्कारको व्यवस्था गरिनुले दर्शक र खेलप्रेमीहरूलाई प्रतियोगितासँग थप जोडेर राख्न सफल भएको देखिन्छ ।
तस्वीरः जुना क्रियसन
खेलस्तर र व्यवस्थापनको प्रशंसा
प्रतियोगिताका प्रमुख अफिसियल तथा एएफसी रेफ्री इन्स्ट्रक्टर सुरज सायमी मानन्धरका अनुसार भक्तपुरका खेलाडीहरूले अपेक्षाभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए । अनुकूल वातावरण, दर्शकहरूको निरन्तर साथ तथा व्यवस्थित प्रतियोगिताले खेलाडीहरूलाई आफ्नो उत्कृष्ट क्षमता प्रदर्शन गर्न मद्दत गरेको उनको भनाइ छ ।
प्रतियोगिताभर भएका २३ वटै खेल प्रतिस्पर्धात्मक र रोमाञ्चक रहे । विशेषगरी सेमिफाइनलका खेलहरूलाई धेरैले फाइनल सरहको प्रतिस्पर्धा भएको टिप्पणी गरेका थिए ।
तीन दशक लामो इतिहास बोकेको टीम
भक्तपुर युवा टीम कुनै नयाँ संस्था होइन । तीन दशकभन्दा लामो इतिहास बोकेको यस टीमले विगतमा तीन पटक खुला भक्तपुर कप फुटबल प्रतियोगिता, बुद्धिचाल प्रतियोगिता लगायत विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका खेल गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएको छ । संस्थाबाट राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी र निर्णायक उत्पादन भएका छन् ।
यस पटकको फुटसल प्रतियोगिताले पनि टीम र टीमका पदाधिकारीहरूको क्षमता, व्यवस्थापन कौशल र खेलकुदप्रतिको प्रतिबद्धतालाई पुनः प्रमाणित गरेको छ ।
भविष्यतर्फको सन्देश
प्रतियोगिताको समापन समारोहमा व्यक्त विचारहरू पनि अर्थपूर्ण थिए । प्रमुख अतिथि नेपाल मजदुर किसान पार्टीले खेलकुदले राष्ट्रको सार्वभौमिकता, पर्यटन प्रवद्र्धन तथा सामाजिक एकतामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । अनुशासन, मित्रता र स्वस्थ जीवनशैलीको विकासमा खेलकुदको भूमिका अपरिहार्य रहेको उहाँको भनाइ थियो ।
भक्तपुर युवा टीमको मूल नारा ‘मित्रता, अनुशासन र स्वास्थ्यका लागि खेल’ यस प्रतियोगितामार्फत व्यवहारमै कार्यान्वयन भएको अनुभूति गर्न सकिन्छ ।
निष्कर्ष
भक्तपुर नगरपालिका अन्तर वडा फुटसल प्रतियोगिता २०८३ केवल एउटा खेल प्रतियोगिता मात्र थिएन । यसले भक्तपुरमा खेलकुदप्रतिको आकर्षण, सामाजिक एकता, युवाको सहभागिता र सामुदायिक उत्साहलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ । हजारौँ दर्शक, सयौँ खेलाडी, समर्पित आयोजक र उत्साहित समुदायको संयुक्त प्रयासले यो प्रतियोगिता सफल मात्र होइन, स्मरणीय बनेको छ । प्रतियोगिताको सफलताले भक्तपुर युवा टीमलाई सबैले सम्झिरहने छ ।
आगामी वर्षहरूमा पनि यस्ता प्रतियोगिताहरूलाई निरन्तरता दिँदै अझ व्यवस्थित र व्यापक बनाइयो भने भक्तपुर खेलकुद पर्यटन तथा प्रतिभा उत्पादनको केन्द्रका रूपमा स्थापित हुन सक्ने सम्भावना प्रबल छ । यही अपेक्षासहित भक्तपुर युवा टीमलाई हार्दिक बधाई तथा आगामी यात्राका लागि शुभकामना ।
